Ayodhya Ram Temple | अयोध्या राम मंदिराचा

Ayodhya Ram Temple : अयोध्या राम मंदिराचा उद्घाटन सोहळा 22 जानेवारी 2024 रोजी होणार आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी या कार्यक्रमाला उपस्थित राहणार आहेत, असा खुलासा त्यांनी नुकताच मायक्रो ब्लॉगिंग साइट X वर केला. या भव्य उद्घाटन सोहळ्याची तयारी 15 जानेवारीपासूनच सुरू होणार आहे.

राम मंदिराचा इतिहास – History of Ram Temple

सनातन धर्मात श्री राम हा भगवान विष्णूचा सातवा अवतार मानला जातो. तो जगात सर्वत्र पूज्य राजा आहे. प्राचीन महाकाव्य वाल्मिकी रामायणात भगवान श्रीरामाचा जन्म त्रेतायुगात अयोध्येत झाल्याचे सांगितले आहे. अयोध्येतील ज्या ठिकाणी त्यांचा जन्म झाला ती जागा रामजन्मभूमी म्हणून ओळखली जाते. १५ व्या शतकात मुघल शासकांनी रामजन्मभूमीवर मशीद बांधल्याचे सांगितले जाते. सनातन धर्माच्या अनुयायांचे म्हणणे आहे की, ही मशीद मुघलांनी रामजन्मभूमीवरील मंदिर नष्ट करून बांधली होती. हिंदूंच्या या दाव्यानंतर १८५० पासून या प्रकरणावर वाद सुरू झाला.

यानंतर अनेकवेळा विश्व हिंदू परिषदेने वादग्रस्त जागेवर राम मंदिर उभारण्याची घोषणा केली. त्यासाठी 1990 च्या दशकात विश्व हिंदू परिषदेने विटा आणि पैसे गोळा केले ज्यावर “श्री राम” लिहिले होते. एकेकाळी सरकारने विश्व हिंदू परिषदेला मंदिर बांधण्याची परवानगी दिली होती. परंतु काही कारणांमुळे तेथे मंदिराचे बांधकाम सुरू होऊ शकले नाही. दरम्यान, मंदिराबाबत वाद वाढत गेला आणि 1992 मध्ये या वादाने हिंसक रूप धारण केले. 1992 मध्ये बाबरी मशिदीचा वादग्रस्त वास्तू पाडण्यात आला. यानंतर, 2019 मध्ये, भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या पाच न्यायाधीशांच्या खंडपीठाने निर्णय दिला की सरकारने विवादित जागा ट्रस्टकडे सोपवावी. त्यानंतर सरकारने श्री रामजन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टची स्थापना करून ती जमीन ट्रस्टला दिली. ट्रस्टने मार्च 2020 पासून राम मंदिराच्या उभारणीचे काम सुरू केले आहे. जे येत्या 2024 मध्ये पूर्ण होण्याची शक्यता आहे.

राम मंदिराचे शिल्पकार – Architect of Ram Temple

पहिल्या राम मंदिराची रचना अहमदाबादच्या सोमपुरा कुटुंबाने 1988 मध्ये केली होती. सोमपुरा कुटुंबातील लोक गेल्या 15 पिढ्यांपासून मंदिरांची रचना करत आहेत आणि त्यांनी आतापर्यंत 100 हून अधिक मंदिरांची रचना केली आहे. 2020 मध्ये जेव्हा राम मंदिराचे बांधकाम सुरू झाले तेव्हा मंदिराच्या जुन्या रचनेत काही बदल करण्यात आले आणि ते मान्य करण्यात आले आणि त्यानुसार मंदिराचे बांधकाम करण्यात येत आहे. राम मंदिर 235 फूट रुंद, 360 फूट लांब आणि 161 फूट उंच असेल. हे मंदिर नगर शैलीत बांधले जात आहे. नागारा शैली ही भारतीय मंदिर बांधणीच्या वास्तू प्रकारांपैकी एक आहे. या मंदिराचे मुख्य शिल्पकार चंद्रकांत सोमपुरा आणि त्यांची दोन मुले निखिल सोमपुरा आणि आशिष सोमपुरा आहेत.

वास्तुविशारदांनी मंदिर परिसरात प्रार्थनामंडप, राम कथा कुंज, वैदिक पाठशाळा, संत निवास, यती निवास, संग्रहालय आणि उपहारगृहाची रचना केली आहे. मंदिरासोबत हेही बांधले जात आहेत. अयोध्येचे राम मंदिर खूप मोठे असेल. जेव्हा हे मंदिर पूर्णपणे तयार होईल तेव्हा ते जगातील तिसरे मोठे हिंदू मंदिर असेल, असे सांगितले जात आहे.

राम मंदिराचा पायाभरणी समारंभ – Ram

Temple Foundation stone laying ceremony

श्री रामजन्मभूमी मंदिराची पायाभरणी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते 5 ऑगस्ट 2020 रोजी दुपारी 12 वाजता करण्यात आली. यावेळी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी पायाभरणी म्हणून चांदीची वीट बसवली. याआधी पंडितांनी श्री राम जन्मभूमीवर तीन दिवसीय वैदिक विधी केले. यादरम्यान प्रभू रामाची पूजा करण्यात आली आणि मंदिराच्या पायाभरणीसाठी सर्व प्रमुख देवी-देवतांना आमंत्रित करण्यात आले. भारतातील अनेक धार्मिक स्थळांमधून माती आणि पवित्र पाणी आणण्यात आले. या काळात पाकिस्तानच्या शारदा पीठातूनही माती आणण्यात आली. तसेच गंगा, सिंधू, यमुना, सरस्वती, कावेरी या नद्यांचे पाणी अर्पण करण्यात आले. पायाभरणी समारंभ साजरा करण्यासाठी अयोध्येतील मंदिरांमध्ये 7 हजारांहून अधिक दिवे प्रज्वलित करण्यात आले.

अयोध्येत २.७ एकर जागेत राम मंदिर बांधले जात आहे. ज्यामध्ये 54,700 चौरस फूट जमिनीचा समावेश आहे. सुमारे ७० एकर जागेत राम मंदिराचे संपूर्ण संकुल तयार होत आहे. या संकुलात एवढी जागा असेल की लाखो भाविकांना एकत्रितपणे राम मंदिरात दर्शन घेता येईल. श्री रामजन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टच्या देखरेखीखाली लार्सन अँड टुब्रो कंपनीकडून राम मंदिर उभारणीचे काम सुरू आहे. हे मंदिर राजस्थानच्या बन्सी पर्वताच्या वाळूच्या दगडापासून बनवले जात आहे.

अयोध्येत सर्वांगीण विकास होत आहे

भगवान श्रीरामाच्या दर्शनासाठी येणाऱ्या भाविकांना कोणत्याही प्रकारचा त्रास होऊ नये हे लक्षात घेऊन उत्तर प्रदेश सरकारने तयारी केली आहे. आत्तापर्यंत उत्तर प्रदेश सरकारने अयोध्येत 32 हजार कोटी रुपयांचे विकास प्रकल्प सुरू केले आहेत. याअंतर्गत अयोध्येला सुंदर शहर म्हणून विकसित केले जात आहे. तसेच प्रवाशांना येताना कोणतीही अडचण येऊ नये म्हणून अयोध्येत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ बांधले जात आहे. यासोबतच अयोध्येचे रेल्वे स्थानक आधुनिक स्थानक म्हणून विकसित करण्यात येत आहे. याशिवाय शहरात मठ, मंदिरांचे सुशोभीकरण करून चौपदरी व सहा पदरी रस्ते तयार केले जात आहेत.

22 जानेवारीनंतरच अयोध्या यात्रेचे नियोजन करा: टेम्पल ट्रस्ट

अयोध्येतील राम मंदिराच्या बांधकामावर देखरेख करणार्‍या ट्रस्टने ३ नोव्हेंबर रोजी एक आवाहन जारी करून भाविकांना त्यांच्या घरातून मंदिराचे भव्य उद्घाटन साजरे करण्याची विनंती केली होती. मंदिराचा उद्घाटन सोहळा 22 जानेवारी 2024 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या उपस्थितीत होणार आहे. अयोध्येतील श्री राम मंदिराचा अभिषेक (अभिषेक) सोहळा त्या दिवशी सकाळी 11 ते दुपारी 1 या वेळेत होणार आहे. राम मंदिराच्या उद्घाटनाच्या दिवशी, उत्तर प्रदेशातील या छोट्याशा शहरात प्रचंड गर्दी अपेक्षित आहे, जिथे पायाभूत सुविधा अजूनही विकासाच्या टप्प्यात आहेत.

राम मंदिर डिझाइन – Ram Temple Design

मंदिराची रचना चंद्रकांत सोमपुरा यांनी त्यांच्या मुलांसह केली होती. या मंदिराची रचना करण्यासाठी 1992 मध्ये चंद्रकांत सोमपुरा यांची नियुक्ती करण्यात आली होती. चंद्रकांत सोमपुरा यांनी सांगितले की, नगारा शैलीत बांधल्या जाणाऱ्या या मंदिराचे प्रवेशद्वार पूर्वेकडे गोपुरम शैलीत असेल. हा दरवाजा दक्षिणेकडील मंदिरांचे प्रतिनिधित्व करेल. मंदिराच्या भिंतींवर भगवान रामाचे जीवन दर्शविणाऱ्या कलाकृती प्रदर्शित केल्या जातील.

मंदिराचा आकार – Size of Temple

मंदिराचा आकार सध्याच्या रचनेपेक्षा तिप्पट मोठा असेल. मंदिराच्या गर्भगृहाचा आकार अष्टकोनी असेल, तर संरचनेचा परिघ गोलाकार असेल. मकराना संगमरवरापासून गर्भगृहाची निर्मिती केली जात आहे. मंदिर 161 फूट उंच असेल आणि त्यात पाच घुमट आणि एक टॉवर असेल. मंदिर तीन मजली बनवले जात आहे. गर्भगृहाची रचना अशी करण्यात आली आहे की सूर्याची किरणे थेट रामललावर पडतील. रामलला हा भगवान श्री रामाचा अर्भक अवतार आहे. मंदिरातील गर्भगृहाप्रमाणे गृहमंडप पूर्णपणे झाकण्यात येणार असून कीर्तन मंडप, नृत्य मंडप, रंगमंडप आणि दोन प्रार्थना मंडप खुले राहतील.

मंदिरात खिडक्या आणि दरवाजेही बसवण्यात येणार आहेत. मंदिरातील सर्व दरवाजे आणि खिडक्या सागवान लाकडाच्या असतील. हे एक अतिशय मजबूत लाकूड आहे ज्याचे वय सुमारे 100 वर्षे आहे. ही लाकडे महाराष्ट्रातील चंद्रपूर येथून आणण्यात आली आहेत. लाकडाची पहिली खेप अयोध्येत पोहोचली आहे. 26 ते 30 जून दरम्यान धार्मिक विधी झाल्यानंतर मंदिराच्या खिडक्या आणि दरवाजे बनवण्याचे काम सुरू होणार आहे. खिडक्या आणि दरवाजे कुशल कारागिरांच्या हाताने बनवले जातील.

देवाची मूर्ती – Idol of God

मंदिरात देवाच्या दोन मूर्ती ठेवण्यात येणार आहेत. 1949 मध्ये सापडलेली आणि अनेक दशकांपासून तंबूत असलेली मूळ मूर्ती असेल. दुसरा एक मोठा पुतळा असेल ज्याचे बांधकाम सुरू आहे. या मूर्तीच्या निर्मितीसाठी नेपाळमधून दोन शालिग्राम दगड अयोध्येत आणण्यात आले होते. हे दगड नेपाळच्या मुस्तांग जिल्ह्यातून वाहणाऱ्या काली गंडकी नदीच्या काठी आणण्यात आले होते. शाळीग्रामचे हे खडक सहा कोटी वर्षे जुने असल्याचे बोलले जात आहे. या दगडांचे वजन 26 टन आणि 14 टन आहे.

काली गंडकी नदीच्या काठावर आढळणारे खडक प्रसिद्ध आहेत. त्यांना शाळीग्राम म्हणतात. सनातन धर्मात, हे दगड भगवान विष्णूचे प्रतीक म्हणून स्वीकारले जातात आणि प्रत्येक घरात त्यांची पूजा केली जाते. श्री रामजन्मभूमी तीर्थ क्षेत्राचे सरचिटणीस चंपत राय यांनी या खडकांपासून भगवान श्रीरामाची मूर्ती बनवण्याची विनंती केली होती. ज्याचा ट्रस्ट आणि भारतातील जनतेने स्वीकार केला आहे. चंपत राय यांनी नुकतेच प्रसारमाध्यमांना सांगितले की, मंदिरात रामाची पाच वर्षे जुनी मूर्ती बसवण्यात येणार आहे. या मूर्तीचे स्वरूप वाल्मिकी रामायणातून घेतले आहे. मंदिराच्या गर्भगृहाचे बांधकाम सप्टेंबरपर्यंत पूर्ण होईल, असे त्यांनी सांगितले. तसेच रामललाची मूर्ती ऑक्टोबरपर्यंत तयार करून तयार होईल.

मंदिराची घंटा – Temple Bell

मंदिरात 2100 किलो वजनाची विशाल घंटा बसवण्यात येणार आहे. जे 6 फूट उंच आणि 5 फूट रुंद असेल. याशिवाय मंदिरात विविध आकाराच्या 10 लहान घंटाही बसवण्यात येणार आहेत. ज्याचे वजन 500, 250, 100 किलो असेल. इतर धातूंमध्ये पितळ मिसळून घंटा तयार केल्या जातील. या घड्याळांची निर्मिती जलेसर, एटा येथील सावित्री ट्रेडर्स कंपनी करत आहे. एटाचे जलेसर हे घुंगरू आणि बेल उद्योगासाठी जगभर प्रसिद्ध आहे. इथले लोक पिढ्यानपिढ्या या गोष्टी बनवत आले आहेत. देशातील अनेक मंदिरांमध्ये जालेसर यांनी घंटा बनवल्या आहेत.

मंदिराला देणग्या मिळत आहेत

अयोध्येत रामाचे मंदिर उभारण्यासाठी भाविक सातत्याने देणगी देत ​​आहेत. रामललाच्या मंदिराला दरमहा कोट्यवधी रुपयांची देणगी मिळते. श्री रामजन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टचे कार्यालयीन प्रभारी प्रकाश गुप्ता यांनी सांगितले की, आजकाल राम लल्लाच्या बँक खात्यात दरमहा एक ते दीड कोटी रुपये देणगी म्हणून येत आहेत, तर 60 ते 70 लाख रुपये दिले जात आहेत. भाविकांकडून दररोज दानपेटी मुक्कामी असते. मंदिर उभारणीचे काम जसजसे पूर्ण होईल तसतशी देणगी वाढेल. सध्या दररोज 50 हजार भाविक रामललाच्या दर्शनासाठी येतात. मंदिराचे बांधकाम पूर्ण झाल्यानंतर येथे दररोज १ लाख भाविक येण्याची शक्यता आहे.

अयोध्या राम मंदिर: टाइमलाइन – Ayodhya Ram Temple : Timeline

1528-1529: मुघल सम्राट बाबरने बाबरी मशीद बांधली.

1850: जमिनीवरून जातीय हिंसाचार सुरू झाला.

१९४९: मशिदीत सापडलेली राम मूर्ती, जातीय तणाव वाढला.

1950: मूर्तिपूजेच्या परवानगीसाठी फैजाबाद दिवाणी न्यायालयात दोन खटले दाखल करण्यात आले.

1961: यूपी सुन्नी सेंट्रल वक्फ बोर्डाने पुतळा हटवण्याची मागणी केली.

1986: जिल्हा न्यायालयाने हिंदू उपासकांसाठी जागा खुली केली.

1992: 6 डिसेंबर रोजी बाबरी मशीद पाडण्यात आली.

2010: अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने वादग्रस्त क्षेत्र सुन्नी वक्फ बोर्ड, निर्मोही आखाडा आणि राम लल्ला यांच्यात तीन भागात विभागण्याचे आदेश दिले.

2011: सर्वोच्च न्यायालयाने अलाहाबाद उच्च न्यायालयाच्या आदेशाला स्थगिती दिली.

2016: सुब्रमण्यम स्वामींनी सुप्रीम कोर्टात याचिका दाखल केली, राम मंदिर बांधण्याची मागणी केली.

2019: सर्वोच्च न्यायालयाने अयोध्या हे प्रभू रामाचे जन्मस्थान असल्याचे मान्य केले, संपूर्ण 2.77 एकर वादग्रस्त जमीन ट्रस्टला दिली आणि सुन्नी वक्फ बोर्डाला पर्यायी जागा म्हणून 5 एकर जमीन देण्याचे आदेश सरकारला दिले.

2020: पंतप्रधान मोदींनी भूमिपूजन केले आणि पायाभरणी केली.

Read Also : Adani Shares Falls In Marathi 

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

राम मंदिराच्या जमिनीचे सध्याचे मालक कोण?

सध्या राम मंदिराची जमीन श्री रामजन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टच्या मालकीची आहे. या जमिनीवर कोणत्याही प्रकारच्या बांधकामाची जबाबदारी ट्रस्टची आहे.

कोणती कंपनी राम मंदिर बांधत आहे.

पायाभूत सुविधांच्या उभारणीसाठी प्रसिद्ध असलेली लार्सन अँड ट्रूबो लिमिटेड ही कंपनी राम मंदिराचे बांधकाम करत आहे. ज्यामध्ये कंपनीला भारतातील अनेक तांत्रिक संस्थांमधील तज्ज्ञांचे मार्गदर्शनही मिळत आहे.

राम मंदिराच्या उभारणीसाठी अजून किती वेळ लागणार?

राम मंदिराचे बांधकाम 2023 च्या अखेरीस पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. यानंतर हे मंदिर भगवान श्रीरामाला समर्पित केले जाईल.

1 thought on “Ayodhya Ram Temple | अयोध्या राम मंदिराचा”

Leave a Comment